Adaylık Yolunda Hukuki Süreç

Bağımsız adayların önündeki engelleri kaldırmak için 14 ay içinde 5 ayrı kuruma 6 başvuru yaptık. Tüm başvurular, kararlar ve süreç durumu bu sayfada şeffaf bir kronoloji olarak yer alıyor.

başvuru kurumu (YSK · AYM · TBMM · AİHM · BMİHK)

1 gün

YSK ilk başvuruyu reddetme süresi

7+ ay

YSK ikinci başvuruya yanıtsızlık

aktif uluslararası süreç (AİHM · BMİHK)

Bu sayfada: 4 Talep · Zaman Çizelgesi · Birlikte Ürettik · Durum Tablosu · Hukuki Çerçeve · Karşılaştırma · Belgeler

Talep Ettiğimiz 4 Değişiklik

Tüm başvurularımızda dile getirdiğimiz somut anayasal talepler:

1 e-Devlet üzerinden imza toplanması Şu an vatandaşın bizzat ilçe seçim kuruluna gitmesi gerekiyor.

2 İmza süresi en az 90 güne çıkarılsın Şu anki 5-10 günlük süre milyonlarca kişilik bir kampanya için fiziksel olarak imkânsız.

3 Yurt dışı seçmenler de imza verebilsin 3,4 milyon yurt dışı vatandaşı konsolosluklara erişebilmeli; şu an süreçten dışlanıyor.

4 2.000.000 TL güvence bedeli makul seviyeye insin Bu rakam, vatandaşların aday olmasının önünde finansal bir surdur.

Zaman Çizelgesi

2025 Mart: Yolun Başı

13 Mart 2025. Cumhurbaşkanlığı adaylığı yolculuğunun resmi ilanı; destek formu açıldı.

2025 Nisan: İlk Başvuru, İlk Ret

17 Nisan 2025. Yüksek Seçim Kurulu'na 4 maddelik resmi başvuru yapıldı.

18 Nisan 2025. YSK başvuruyu 1 günde reddetti (Başkanvekili Ekrem ÖZÜBEK imzalı, 622.03-176962 sayılı yazı). Gerekçe: "Yapılan inceleme sonucunda talebe konu hususlar yasal düzenleme gerektirdiğinden, Kurulumuzca yapılacak herhangi bir işlem bulunmamaktadır."

2025 Mayıs: Anayasa Mahkemesi

20 Mayıs 2025. Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapıldı (Başvuru No: 2025/27404). Anayasa'nın 67. maddesinde düzenlenen seçme ve seçilme hakkının (m. 67/10/13) ve 13. maddesindeki hakların özüne dokunma yasağının ihlali iddia edildi.

12 Haziran 2025. #ErginIleAdilSeçim kampanyası X ve e-posta listesi üzerinden başlatıldı: destekçilere "aynı dilekçeyi siz de YSK'ye iletin" çağrısı yapıldı. Ertesi günden itibaren takip numaraları gelmeye başladı; en az 9 ilden çok sayıda destekçi (Ankara, Bursa, İstanbul, İzmir, Sivas, Antalya, Kütahya, Tekirdağ, Denizli ve diğerleri) bireysel olarak YSK'ye başvurdu: KEP, posta ve şahsen.

14 Haziran 2025. Bir destekçi, X'teki çağrımıza yanıt olarak, ilçe seçim kurulundaki memurun verdiği tepkiyi iletti: "20 yıldır çalışıyorum, ilk defa böyle bir dilekçe iletildiğini görüyorum."

2025 Temmuz: YSK Gerekçeli Ret, TBMM'ye Vatandaş Dilekçesi

3 Temmuz 2025. Türkiye genelindeki vatandaş dilekçeleri yoğunluğu üzerine YSK, ilk reddinde olduğu gibi 1 günlük basit yazıyla yanıt vermek yerine Tüm Kurulun (Başkan Ahmet YENER + 10 üye) toplanarak YSK 2025/242 sayılı gerekçeli kararı verdi. Kararda dört talep iki farklı gerekçeyle reddedildi:

e-Devlet imza, yurt dışı seçmen, teminat bedeli (3 talep) → "yasal düzenleme gerektirdiğinden Kurulumuzca yapılacak işlem bulunmamaktadır"
İmza süresinin uzatılması (90 gün, 1 talep) → Kurul, takdir yetkisinin 6271 sayılı Kanun'un 8/A/9 maddesi uyarınca doğrudan kendisinde olduğunu açıkça kabul etti, ancak "süresinin uzatılması yönünde ilke kararı alınmasına gerek bulunmamaktadır" diyerek yine reddetti.

Sonuç: "1- TALEPLERİN REDDİNE": oy birliğiyle.

22 Temmuz 2025. TBMM Dilekçe Komisyonu'na D28-21797 sayılı dilekçe verildi (415 vatandaş imzasıyla). Dilekçe imzaya kısa süre açık tutulduğundan tüm destekçilerimiz imza atma fırsatı bulamadı.

2025 Eylül: İç Hukuk Yolları Tükendi, Uluslararası Süreç Açıldı

1 Ağustos 2025. Anayasa Mahkemesi, başvurunun "konu bakımından yetkisizlik nedeniyle KABUL EDİLEMEZ" olduğuna karar verdi (tebliğ: 4 Eylül 2025). Karar gerekçesinde, Anayasa'nın yargı denetimi dışında bıraktığı işlemlerin (m. 79) bireysel başvuru konusu olamayacağı belirtildi. Bu kararla birlikte iç hukuk yolları tüketildi.

12 Eylül 2025. TBMM Dilekçe Komisyonu Başkanlık Divanı, 12426 sayılı kararıyla "dilekçenin Komisyonda görüşülemeyeceğine" karar verdi (TBMM İçtüzüğü m. 116/1). İçtüzük m. 116/2-3 uyarınca dilekçe TBMM Başkanlığına ve Cumhurbaşkanlığına iletildi; karar bastırılarak milletvekillerine dağıtıldı.

15 Eylül 2025. Yüksek Seçim Kurulu'na ikinci başvuru yapıldı (Başvuru No: 375190): seçim takviminin ivedilikle ilanı ve aday adaylığı sürecinin başlatılması talep edildi.

15 Eylül 2025. Aynı gün hak arayışı uluslararası alana taşındı: Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) başvurusu (karartılmış PDF) → ve Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komitesi (BMİHK) başvuruları yapıldı.

Bugün

🔇 YSK 2. başvurumuza yanıt verilmedi. 7 aydan uzun süredir bekliyoruz. AİHM ve BMİHK süreçleri sürüyor.

Birlikte Ürettik: Vatandaş Baskısı Sonuç Verdi

YSK'nin 18 Nisan 2025'teki 1 günlük basit reddi sonrasında #ErginIleAdilSeçim kampanyasıyla destekçilere "aynı dilekçeyi siz de YSK'ye iletin" çağrısı yaptım. Türkiye'nin en az 9 ilinden çok sayıda vatandaş bireysel olarak YSK'ye başvurdu. Bu yoğunluk Kurulu, ilkinde olduğu gibi 1 günlük basit yazıyla geçiştirmek yerine, Tüm Kurulun (11 üye) toplandığı 4 sayfalık gerekçeli kararı (2025/242) vermeye zorladı. Talepler yine reddedildi, ama bu kez kararın gerekçesinin içinde: özellikle imza süresinin uzatılması başlığında: YSK kendi yetkisinin olduğunu açıkça kabul etti. Sonraki tüm hukuki adımların temeli bu somut çelişkidir.

"Bir destekçimiz, Sivas İl Seçim Kurulu'ndaki görevli memurun şu sözlerini iletti: '20 yıldır çalışıyorum, ilk defa böyle bir dilekçe iletildiğini görüyorum.'"

- Oğuz Ergin, X, 14 Haziran 2025

Bu sözü ileten destekçi, sonraki aylarda YSK'nin 2025/242 sayılı kararının kişisel adresine basılı evrak olarak gönderildiğini de bildirdi. Aynı dönem Türkiye genelinde benzer yanıtlar destekçilerimize ulaşmaya başladı.

Toplu Dilekçe Zaferi

Bu video YouTube'dan yüklenir. Görmek için 3. taraf çerez onayı gerekiyor.

Ayrıca aynı dönem için: 100 Bin İmza Mücadelesi · #ErginİleAdilSeçim

Durum Tablosu

Tarih	Başvuru	Sonuç
17 Nis 2025	YSK 1. başvuru	🔴 1 günde reddedildi (18 Nis)
20 May 2025	AYM bireysel başvuru (No: 2025/27404)	🔴 Yetkisizlik kararı (1 Ağu, tebliğ 4 Eyl)
12 Haz 2025	#ErginIleAdilSeçim: vatandaş dilekçeleri çağrısı	🟢 en az 9 ilden çok sayıda destekçi YSK'ye bireysel başvurdu
-	YSK gerekçeli karar (2025/242)	🔴 Tüm Kurul oy birliğiyle "TALEPLERİN REDDİNE" (3 Tem)
22 Tem 2025	TBMM dilekçe (D28-21797)	🔴 Komisyon "dilekçenin görüşülemeyeceğine" karar verdi (12 Eyl, no 12426)
15 Eyl 2025	YSK 2. başvuru (No: 375190)	⏳ Yanıt bekleniyor (7+ ay)
15 Eyl 2025	AİHM (başvuru PDF)	⏳ Süreç devam ediyor
15 Eyl 2025	BMİHK	⏳ Süreç devam ediyor

Hukuki Argüman Çerçevesi

Başvurularımızın temel anayasal ve uluslararası dayanakları:

Anayasa Mahkemesi (m. 10/13/35/62/67)

m. 10: Eşitlik ilkesi (parti üyesi olan/olmayan vatandaşlar arasında ayrım)
m. 13: Temel hak ve özgürlüklerin özüne dokunma yasağı
m. 35: Mülkiyet hakkı (2 milyon TL güvence bedeli açısından)
m. 62: Yurt dışında çalışan Türk vatandaşlarının siyasi haklarının korunması
m. 67: Seçme, seçilme ve siyasi faaliyette bulunma hakkı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)

AİHS m. 14 + Prot. 1, m. 1: Ayrımcılık yasağı ve mülkiyet hakkı
Protokol 1, m. 3: Serbest seçim hakkı

Kabul edilebilirlik dayanağı (AİHS m. 35): AİHM'e başvuru için iç hukuk yollarının tüketilmiş olması gerekir. YSK 18 Nisan 2025'te başvuruyu reddetti, Anayasa Mahkemesi 4 Eylül 2025 tebliğli kararı ile bireysel başvurumuzu yetkisizlik gerekçesiyle reddetti ("YSK kararları AYM tarafından incelenmez"). Bu noktada Türkiye'de başvurulabilecek iç hukuk yolu kalmadı; başvurumuz Sözleşme'nin 35. maddesindeki iç hukuk yollarını tüketme şartını karşılamaktadır. Altı aylık başvuru süresi de tebliğ tarihinden itibaren tutulmuştur.

15 Eylül 2025 AİHM başvurumuzun özeti (karartılmış PDF →):

İddia ettiğimiz ihlaller: (1) Protokol 1 m.3: serbest seçim hakkı; (2) AİHS m.14 + Prot. 1 m.3: bağımsız aday ile parti adayı arasında ayrımcılık; (3) Protokol 1 m.1: 2 milyon TL'lik geri ödenmeyen güvence bedelinin orantısız mülkiyet ihlali oluşturması.
Mağduriyet zincirimiz: 5-10 günde 100.000 ıslak imza zorunluluğu, 3,4 milyon yurt dışındaki vatandaşın aday gösterme sürecinden fiilen dışlanması, e-Devlet altyapısı varken yalnızca fiziki başvuruya zorlanma, asgari ücretin yaklaşık 100 katı tutarındaki güvence bedelinin geri ödenmemesi.
Karşılaştırma referansları: Venedik Komisyonu Seçim Standartları (toplam seçmenin %1'ini aşmayan imza, asgari 30-60 gün toplama süresi), Fransa, Avusturya, Polonya, Romanya örnekleri.
Talep ettiğimiz tazminat: 5.000.000 TL kampanya gideri, 100.000 TL iç hukuk masrafı, 150.000 EUR manevi tazminat, 750.000 TL dava ve hazırlık masrafları.
Öncelikli inceleme talebi (Mahkeme İçtüzüğü m.41): Önümüzdeki seçim takviminin bu sorundan etkilenebilecek olması ve sorunun yapısal niteliği gerekçesiyle yapıldı.

BM İnsan Hakları Komitesi (BMİHK)

MSHS m. 2: Etkili başvuru hakkı
MSHS m. 25: Kamu işlerine katılma ve seçim hakkı
MSHS m. 26: Yasa önünde eşitlik ve ayrımcılığa karşı korunma

Karşılaştırma: Türkiye, Diğer Demokrasiler

İmza toplama süresi ve yöntemi açısından çağdaş demokrasilerle karşılaştırma:

Ülke	İmza/Onay Sayısı	Süre	Veren
Fransa	500	~4 hafta	Seçilmiş yerel görevliler (belediye başkanları, milletvekilleri vb.: parrainage)
Avusturya	6.000	~6 hafta	Vatandaşlar (belediyelerde imza)
Türkiye	100.000	5-6 gün	Vatandaşlar (yalnızca ilçe seçim kuruluna bizzat başvuru)

Matematiksel Yük

Mevcut sistemde 6 günlük imza penceresi ve günde 9 saatlik mesai dikkate alındığında (toplamda 54 saat), 100.000 imzanın Türkiye genelinde toplanması saatte ~1.850 imzalık bir tempo gerektirir. Bu yük yaklaşık 973 ilçe seçim kuruluna dağıtıldığında bile, vatandaşın bizzat ilçe seçim kuruluna gidip imza vermesi zorunluluğu ile birleştirildiğinde, e-Devlet altyapısı varken fiziki başvuru tek seçenek olmamalıdır.